یادداشت اختصاصی مترجم کتاب «مکبث»

یادداشت اختصاصی مترجم کتاب «مکبث»


یادداشت اختصاصی مترجم کتاب «مکبث»

سایت روشنگران: شانزدهم اسفندماه 1395 از کتاب «مکبث» نوشته‌ی ویلیام شکسپیر با ترجمه‌ی حمید الیاسی رونمایی شد.
در ادامه متنِ یادداشت مترجمِ کتاب را می‌خوانید...
 
در میان آثار ماندگار ادبیات کلاسیک جهان، نمایشنامه‌های شکسپیر از جمله تراژدی مکبث به خاطر ابهت مضمون و جاذبه کلام موقعیتی ممتاز دارد. مکبث، ماجرای تسلیم فرد در برابر وسوسه قدرت و هدیه شومی است که برای خود و قربانیان خود به ارمغان می‌آورد. علاوه بر ماجرایی پُرکشش، نحوه بازگویی ماجرا، شیوه پرورش شخصیت‌ها و زبان نمایشنامه از مکبث اثری پدید آورده که با گذشت بیش از چهارصد سال همچنان طراوت و تازگی خود را نه فقط برای اجرا بر صحنه، بلکه بیش از آن، به عنوان اثری خواندنی حفظ کرده است. 
با وجود فضایی گاه تخیلی، شخصیت‌های تراژدی مکبث موجوداتی تک‌بُعدی و غیرواقعی نیستند بلکه انسان‌هایی ملموس و آشنا، و مانند همه ما، دارای خصوصیات روانی و انگیزه‌هایی متفاوت، متنوع و متغیر هستند که فقط در نتیجه حادثه‌ای کوچک، پیروی از هوسی نابهنجار و اتخاذ تصمیمی نابجا، به موجوداتی ناآشنا، ترسناک و مرگ‌آفرین تبدیل شده‌اند. 
شکسپیر در نمایشنامه‌ای که قاعدتا با هدف سرگرم کردن مخاطبانش نوشته، به شیواترین و موجزترین شکل ممکن، معیارهای اخلاقی ماندگار بشری، مانند وفاداری، پایبندی به میثاق  و احترام به حقوق دیگران و ارزش‌هایی جهانی چون عدالت، آزادی و دفاع از حق را یادآور می‌شود و بدینگونه، نمونه‌ای از هنر متعالی را پدید می‌آورد که شاید تنها با معدودی از آثار ماندگار جهان ادب چون شاهنامه فردوسی و حماسه‌های هومر و چند نمایشنامه دیگر او قابل مقایسه باشد. 
همانند سایر آثار بزرگ کلاسیک، مکبث تاثیرگذاری خود را فقط مدیون محتوایی پرجاذبه و پردازش ماهرانه مضمون نیست بلکه ساختار سترگ کلام نقشی به همان اندازه مهم برعهده دارد. در چنین آثاری، بین محتوا و قالب رابطه‌ای زنده و زندگی‌بخش وجود دارد که آن زیبایی بدیع و بیان‌نشدنی هنر جاودانه را پدید می‌آورد.
نمایشنامه‌های شکسپیر همه در قالبی مرکب از نثر و نظم نوشته شده و موضوع نمایشنامه، سیر ماجرا، خصوصیت صحنه‌ها و ویژگی شخصیت‌ها تعیین کننده استفاده از نظم یا نثر در هر بخش از یک نمایشنامه و نسبت نظم و نثر در آن است. به عنوان مثال، در کمدی شب دوازدهم که پیشتر به همین قلم ترجمه و توسط همین انتشاراتی منتشر شده، بیش از نیمی از نمایشنامه به نثر است در حالیکه در تراژدی مکبث، میزان نثر شاید از حدود پنج درصد کل نمایشنامه فراتر نرود.
نثر شکسپیر، معمولا شامل زبانی فاخر و گاه آهنگین است هرچند بنا بر موقعیت، نمایشنامه‌نویس از کاربرد واژه‌ها و اصطلاحات روزمره و حتی جملاتی ناپالوده نیز دوری نجسته است. نثر شکسپیری و کاربرد آن موضوع مباحث گسترده ادیبان و کارشناسان آثار او بوده اما تا آنجا که به ترجمه حاضر مربوط می‌شود، تلاش شده تا خصوصیات اثر اصلی در ترجمه به نثر لحاظ گردد.
اما بخش‌های منظوم نمایشنامه‌های شکسپیری عمدتا در قالب مشخصی نوشته شده که می‌توان آن را «نظم سپید» نامید. انتخاب اصطلاح «نظم سپید» به جای «شعر سپید» در اینجا بی‌دلیل نبوده است. نظم شکسپیری با آنچه که در شعر نوین فارسی «شعر سپید» خوانده شده یکسان نیست بلکه نوعی قالب عروضی در شعر انگلیسی است که وزن ثابت دارد اما به قافیه‌بندی ثابت مقید نیست. شکسپیر و اکثر نمایشنامه‌نویسان معاصر، و البته برخی از نویسندگان عصر ما برای افزودن بر اعتبار نوشته‌های خود، بخش‌های منظوم آثارشان را به نظم سپید نوشته‌اند. 
آنچه که باید تاکید کرد اینکه در نمایشنامه‌های شکسپیر، زبان منظوم به معنی زبانی شاعرانه و تصنعی، ولو زیبا نیست، بلکه شیوه‌ طبیعی گفتگوی شخصیت‌های نمایشی است که برای ادای انواع مطالب و مضامین، چه لطیف و تخیل‌برانگیز، چه هیجان‌آور و تکان‌دهنده، چه ترسناک و منزجرکننده و چه متعارف و روزمره به کار می‌گیرند. واقعیت این است که برخلاف آنچه که شاید گاه تصور شود، زبان شکسپیر، لزوما زبانی یکدست و همیشه زیبا، شاعرانه و لطیف نیست بلکه همانطورکه نمایشنامه‌های او به زندگی عادی انسان‌ها و گوناگونی روابط و خصوصیات آنها می‌پردازد، زبان او، چه نظم و چه نثر، زبانی متنوع و چندوجهی، گاه زیبا و تاثیرگذار و زمانی بسیار معمولی است. نبوغ شکسپیر در آن است که در قالبی کمابیش ثابت و تنها از طریق بازگویی محاوره‌های نمایشی، توانسته خصوصیات شخصیت‌ها و شرایط وقوع ماجراها را به گونه‌ای بازگو ‌کند که خواننده بتواند تصویری قانع‌کننده و زنده را در ذهن بسازد و نمایشنامه را بر صحنه خیال خود به اجرا درآورد. 
از مکبث بازنویسی‌ها، برگردان‌ها و ترجمه‌هایی چند به فارسی صورت گرفته است. نمونه‌های قدیمی‌تر شامل بازگویی ماجرای نمایشنامه به زبانی همه‌فهم بوده و ترجمه‌های ابتدایی به شکل نمایشنامه نیز گاه از روی برگردان‌های اثر به زبان‌های دیگر، به خصوص فرانسه انجام گرفته است. بعدها، برخی مترجمان با عنایت به ترکیب نظم و نثر در اثر اصلی، گاه ساختاری آهنگین و کلام شاعرانه را در ترجمه به کار برده و حتی در مواردی، این مهم را به شاعران شناخته شده زمان خود واگذار کرده‌اند. بعضی از مترجمان بر وفاداری به متن و برخی دیگر بر زیبایی کلام تاکید بیشتر نهاده‌اند و در چند مورد، ترجمه‌هایی پدید آورده‌اند که به لحاظ روانی و زیبایی کلام در حد خود آثاری ارزشمند در ادب فارسی به شمار می‌رود. بنابراین سوال این است که آیا ترجمه دیگری از مکبث ضرورت داشته است؟
به عنوان شاهکاری در ادبیات کلاسیک جهان، طبیعی است که بهترین شیوه برای شناخت نمایشنامه‌های شکسپیر، خواندن آنها به زبان اصلی است. مشکل، اما، در این است که برای این منظور، آشنایی کافی با زبان انگلیسی و دانستن زبان انگلیسی عصر شکسپیر با دستور زبان و واژه‌ها و اصطلاحات خاص آن و وقوف بر تلفظ صحیح کلمات و شیوه درست شعرخوانی زبان شکسپیری برای تشخیص آهنگ و وزن کلام او لازم است. و البته نمی‌توان از همگان انتظار داشت که فرصت مناسب را به فراگیری اینهمه اختصاص داده باشند. گزینه دیگر، برقراری ارتباط با کلیت اثر اصلی از طریق ترجمه است. ترجمه حاضر وظیفه خود دانسته است که اثر اصلی را نه‌تنها از لحاظ محتوا، بلکه از نظر ساختار، قالب و ترکیب کلام نیز حتی‌الامکان به خواننده فارسی زبان منتقل کند. 
برای این منظور، شیوه ترجمه نثر به نثر و نظم به نظم به کار گرفته شده با تاکید بر اینکه خصوصیات گفتگوها، چه زیبا و شاعرانه، چه متعارف و روزمره، به همان شکل اصلی در قالب نثر یا نظم عروضی فارسی ریخته شود. در ترجمه بخش‌های منظوم، از ترکیبی از قواعد عروضی شعر کلاسیک فارسی و گرته‌برداری از برخی خصوصیات نظم سپید انگیسی، قالبی ابداع شده  به کار رفته که بتواند شکل و محتوای اثر اصلی را در حد امکان به همان شکل در برابر چشم و در ذهن خواننده فارسی زبان بازآفرینی کند. 
داوری در مورد موفقیت مترجم در تلاش برای برگردان دقیقتر این نمایشنامه‌ بر عهده خواننده است. تنها می‌توان گفت که درجه موفقیت در این مهم بستگی به آن دارد که هنگام خواندن متن ترجمه، نقش مترجم تا چه اندازه تحت تاثیر محتوا کمرنگ و حضور او تا چه اندازه محو می‌شود. 
 
لینک خرید کتاب با 20 درصد تخفیف از سایت روشنگران:

نویسنده : حمید الیاسی
بازدید : 144



نظر کاربران :


نظر شما در باره این خبر :



اخبار مرتبط :

مکبثِ منظوم 
ترجمه‌ی منظوم «مکبث» منتشر شد- همزمان با چهارصدمین سالگرد درگذشت ویلیام شکسپیر 
متن تکذیبیه‌ی شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان 
پیام تبریک شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری 
بنفشه حجازی: «رای دادن، حفظ آخرین سنگرِ جمهوری‌ست.» 
می‌گویم دوباره روحانی... 
من فارغ از شور انتخاباتى كه وجود دارد به آقاى روحانى راى خواهم داد 
در انتخابات شرکت می‌کنم و به حسن روحانی رای مشروط می‌دهم 
به روحانی رای می‌دهم 
به حسن روحانی رای می‌دهم 
ما رای می‌دهیم تا آرامش ادامه یابد 
کتاب «شوخی» میلان کوندرا به چاپ شانزدهم رسید 
شهلا لاهیجی از «روایت حوا و خوشه‌ی گندم» می‌گوید... 
«سفر به شب» بهرام بیضایی پرفروش‌ترین کتابِ روشنگران در نمایشگاه کتاب 
معرفی رمان «از روزهای اخگر و زنگار» 
اگر نمی‌توانید در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور داشته باشید... 
آخرین اخبار سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سایت و کانال نشر روشنگران 
نشر روشنگران در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران 
«عقده‌ی سیندرلا» به چاپ سوم رسید 
کتاب «جنسیت و فلسفه سیاسی انتخابات» منتشر شد 
رمان «از روزهای اخگر و زنگار» منتشر شد 
کتاب «درام کودک با استعداد بودن» منتشر شد 
فیلمنامه‌ی «سفر به شب» بهرام بیضایی به زودی منتشر می‌شود... 
پیام تبریک مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «گفتمان زنانه» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تحلیلی بر بازتاب اسطوره در سینمای بهرام بیضایی» 
بخشی از رمان «در جستجوی فرخنده» با صدای نویسنده 
معرفی کتاب «حلقه- نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» با صدای نویسنده 
شهلا لاهیجی: «چشم به راهِ دولتِ کلید و امید می‌مانیم» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «نامه‌های زنان ایرانی» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی مجموعه داستان «او می‌برد» 
علیرضا مجابی از رمان «در جستجوی فرخنده» گفت... 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی‌نویس-بلعمی تا جوینی-» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی رمان «بعد پنجم- پیش از گذشته» 
معرفیِ کتاب «دیگری» توسط شهلا لاهیجی 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی رمان «پشت حصار» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
یادداشت اختصاصی رامین مستقیم؛ مترجمِ کتاب «حقوق انسان» 
اقتصاد نشر در حال فروپاشی است 
گزارشی از مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران در سال 95 
گزارش تصویری 
مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران 
کتاب «تیغ و سنت» نوشته‌ی رایحه مظفریان منتشر شد 
یادداشت نوذر اسمعیلی به انگیزه‌ی انتشار مجموعه داستان «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
کتاب «خاش و گلبرگ‌های خشخاش» منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
زن، صلح، محیط زیست، جامعه مدنی 
مراسم آغاز به کار و اعلام موجودیت كانون عالی زنان و توسعه پايدار ايران همراه با رونمایی از کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
یادداشت علیرضا مجابی؛ نویسنده رمان «در جستجوی فرخنده» 
رمان «در جستجوی فرخنده» منتشر شد 
بالاخره یکی باید بایستد ... 
بچه‌های «پشت حصار» ... 
رمان «پشت حصار» منتشر شد 
رمان «در جستجوی فرخنده» به زودی منتشر می شود... 
«روانشناسی توده ها» تجدیدچاپ شد 
«مهمانی خداحافظی» میلان کوندرا به چاپ هشتم رسید 
کانال رسمی انتشارات روشنگران در تلگرام 
منوچهر انور: « گفتار در نمایش باید کمی بی‌ادبی باشد، نه ادبی» 
زنِ ایرانی و اجتماعی شدن در عصر مشروطه 
«نامه‌های زنان ایرانی» منتشر شد 
قصه‌گویی برای کتابداران 
برای آنهایی که جهان را تنها در چهار بُعد نمی‌بینند! 
رمان «بُعد پنجم- پیش از گذشته» منتشر شد 
کتاب «جامعه‌شناسی خانواده» تجدیدچاپ شد 
ویرایش جدید کتاب «ادبیات کودکان و نوجوانان» منتشر شد 
دیدار با «دیگری» 
کتاب «دیگری» منتشر شد 
کتاب «بررسی روان‌شناختی خودکامگی» تجدیدچاپ شد 
در دفاع ازجهان‌نو 
معرفی کتاب های پرفروشِ انتشارات روشنگران در ماه گذشته 
یادداشتی از شهلا لاهیجی به انگیزه‌ی انتشار ترجمه‌ی انگلیسی نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» 
یادداشتی از بهرام بیضایی برای منوچهر انور 
نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» به زبان انگلیسی ترجمه شد 
چرا حقوقِ انسان؟ 
سمانه امیری و «کمی آن طرفتر»... 
بنفشه حجازی: «جنازه‌ی کتاب بر دستمان مانده!» 
 
کتاب «حلقه»-«نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» منتشر شد 
مریم افشار: اسطوره دنیایی اسرارآمیز است... 
«پیام فوری از مادر زمین» : مادر زمین به کمک شما نیازمند است!! 
اول زیارت اهل قبور، بعد زیارت اهل کتاب 
کتاب «خیلی خوشبختم خانوم صادقی» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
اطلاع از آخرین اخبار و فیلم و عکس های نمایشگاه بین المللی کتاب تهران 
انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در نمایشگاه کتاب 
هدف از برگزاری نمایشگاه، صرفا فروش کتاب نیست! 
شهرو خبر کن خبر کن بگو... 
یادداشتی از شقایق فیروزی؛ نویسنده مجموعه داستان های کوتاه «او می برد» 
مجموعه داستان کوتاه «او می برد» توسط انتشارات روشنگران منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «تغییرات اجتماعی از نگاه مورخان پارسی نویس: بلعمی تا جوینی»  
کتاب «نشریات ویژه زنان» تجدید چاپ شد  
کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی نویس-بلعمی تا جوینی-» منتشر شد 
کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» منتشر شد 
پرچمداری زنان ایران در زمینه تحقق اهداف سند توسعه هزاره  
جامعه شناسی، عینیت و جنسیت  
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- رونمایی از طرح تغییر چهره مردانه مجلس 
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- زنان ایران برای ورود به عرصه رقابت های انتخاباتی آماده می شوند 
کتابی با فصل های متفاوت نسبت به آثار فلسفی- با تماشای تلویزیون هم می توانید فیلسوف شوید 
تجربه نوشتن از بهرام بيضايی 
گفتگوی خبرگزاری کتاب ایران با «مریم افشار»  
یادداشتی از دکتر علی سراج در ارتباط با کتاب «گفتمان زنانه» 
کتاب «تحليلي بر بازتاب اسطوره در سينماي بهرام بيضايي» منتشر شد  
«گفتمان زنانه»؛ تازه‌ترین اثر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان بر پیشخوان کتابفروشی‌ها  
پرینوش صنیعی: سکوت رسانه ها بهتر از ایجاد مشکلات پیش بینی نشده است! 
یادداشت عصمت عباسی به انگیزه صوتی کردن کتاب «اگر بودی میگفتی...» 
تب نمایشگاه کتاب- یادداشت شهلا لاهیجی منتشر شده در روزنامه آرمان 
یادداشت همایون عالمی؛ نویسنده کتاب «سایه های نور» 
انتشار شش داستان از کتاب منتشر نشده «علیرضا محمودی ایرانمهر» 
خودمان را باور کنیم و به خودمان اعتماد داشته باشیم  
«ميلان كوندرا» به قرباني شدن انسان در جوامع توتاليته مي‌پردازد  
شهلا لاهیجی: «با حذف نام بیضایی نمی توانند او را از دنیای هنر حذف کنند!» 
بوطیقای فضا بیانگر مفهوم متفاوتی از فضا و سکونت  
سلطانی: خودشان به خودشان جایزه می دهند!  
علیرضا زندی: «ژانر وحشت در ادبیات ایران مهجور مانده» 
بهرام بیضایی: «امیدوارم اشتباه بزرگی نکرده باشم» !  
آژیدهاک؛ شکوه گر از روزگار...  
محدودیت فضای سالن روشنگران را بر ما ببخشید....  
چرا در نمایشگاه کتاب شرکت نکردیم!! 
«چهلم»؛ کتاب برگزیده روشنگران در سال 89  
«ستون های زمین» منتشر می شود  
لاهیچی: «یا نان نیست یا دندان»! 

تماس با ما

بازدید امروز : 345
بازدید دیروز : 1789
بازدید ماه جاری : 9514
کل بازدید ها : 593253
 

کاربران آنلاین :  1
 

  تلفن دفتر فروش : 88723936 - 88722665
  نمابر : 88722665 
  ایمیل : roshangaran68@gmail.com 
  آدرس : خیابان یوسف آباد میدان فرهنگ – خیابان 33 – نبش آماج – شماره 21- واحد 3

کلیه حقوق این سایت متعلق به انتشارات روشنگران می باشد.