یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «گفتمان زنانه»

یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «گفتمان زنانه»


یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «گفتمان زنانه»

سایت روشنگران: شانزدهم اسفندماه 1395 از کتاب «گفتمان زنانه- روند تکوین زنانه در آثار نویسندگان زن ایرانی» نوشته‌ی دکتر سیدعلی سراج رونمایی شد.
در ادامه متنِ یادداشت نویسنده را می‌خوانید...
 
اینجانب در پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشدم درباره‌ی تحلیل گفتمان انتقادی آثار سیمین دانشور تحقیق کردم. در ادامه مقاله‌ای درخصوص بررسی تطبیقی شکل‌گیری داستان‌نویسی زنان در ادبیات معاصر فارسی و عربی نوشته‌ام. در این بررسی‌ها متوجه این موضوع شدم که در ادبیات ایران همواره جنسیت توسط گفتمان‌های مردان تعریف شده است. نویسندگان آثار ادبی بیشتر مردان بوده‌اند. و در ادبیات کلاسیک جز استثناهای معدود، صدای زنان شنیده نشده است. زنان در طول تاریخ ایران به دلایل مختلف اجتماعی، فرهنگی و ... تقریبا همیشه در حاشیه بوده و در عرصه‌های ادبی کمتر حضور داشته‌اند و ادبیات کلاسیک فارسی به دلیل وجود شاعران و نویسندگان مرد بیشتر شناخته شده است. البته زنان شاعری نظیر رابعه بنت کعب قزداری (سده ی چهارم هجری) داشتیم که آزادانه از احساس خود سخن گفته است:
عشق او باز اندر آوردم به بند
کوشش بسیار نامد سودمند
ولی تذکره‌نویسان به دلیل تعصب مردسالارانه به این شاعر توانمند تهمت‌های ناروا نسبت داده‌اند. البته بعد از رابعه، مهستی گنجوی (سده ششم) و جهان ملک خاتون (سده هشتم) نیز ازجمله شاعران زنی بوده‌اند که سنت‌های ادبی و اجتماعی را به کنار نهادند؛ ولی در تاریخ ادبیات فارسی از موقعیت آنان کژدیسه رخ داده است.
در دوران معاصر هم ژاله قائم مقامی (مادر پژمان بختیاری) اشعار خود را می‌سوخت. چون معتقد بود فضای مردسالار اجازه‌ی پذیرش این موضوع را ندارد. 
اینها مسائلی بودند که ذهن بنده را درگیر کرد که به بررسی تحول گفتمان زنانه در داستان‌نویسی زنان در دوره‌ی معاصر بپردازم؛ زیرا با توجه به نظر منتقدان و به‌ویژه ویرجینیا وولف که معتقدند رمان نزدیک‌ترین و صمیمانه‌ترین گونه‌ی ادبی است که زنان در دوره‌ی معاصر برای مفاهیم زنانگی به آن توجه زیادی دارند و محدودیت تجربیات زنان در خانواده و فعالیت‌های روزمره‌شان می‌تواند خیلی راحت به شکل رمان ظاهر شود. ده داستان و مجموعه داستان از آثار نویسندگان زن در دوره‌های مختلف انتخاب کردم تا بتوان بر این اساس روند تکوین گفتمان زنانه را در ادبیات معاصر بررسی کرد. آثار برگزیده به ترتیب سال نشر عبارتند از: سووشون (دانشور، 1348)، خواب زمستانی (ترقی، 1352)، زنان بدون مردان (پارسی پور، 1355)، کنیزو (روانی پور، 1367)، خانه‌ی ادریسی‌ها (علیزاده، 1370)، انگار گفته بودی لیلی (شاملو، 1379)، آفتاب مهتاب (ارسطویی، 1381)، پرنده‌ی من (وفی، 1381)، عادت می‌کنیم (پیرزاد، 1383)، از شیطان آموخت و سوزاند (آقایی، 1385) است.
نکته‌ی قابل توجه اینست که آثار یاد شده با زندگی زنان سروکار دارد و شخصیت‌ محوری این آثار زنان هستند. از مهمترین ویژگی‌های آثار یادشده اینست که در سطح اندیشگانی ضمن برخورد با کلیت‌ها سعی در به چالش کشیدن فرهنگ مردانه دارند. تاکید بر جنبه‌های روزمره و مکرر زندگی زنان که در ظاهر چندان اهمیتی ندارد و بازنمودن تجربیات خاص زنانه، زمینه‌ای برای آشتی دادن مردان با زندگی زنان است. گفتمان غالب در این آثار اینگونه است که نویسندگان با تغییرات و تحولی که در شخصیت زنان نسبت به دوره‌های قبل داده‌اند و با وارد کردن زن به چرخه‌ی تولید و اقتصاد، عادت‌ستیزی و آشنایی‌زدایی کرده‌اند. در آثار یاد شده، تصویر زنان وارد مرحله‌ی جدید می‌شود. باورهای درونی شده کلیشه‌ای درباره‌ی شخصیت زنان شکسته می‌شود. زنان از حالت انفعال خارج شده و به موجوداتی پرسشگر تبدیل می‌شوند و وضعیت موجود زن را به پرسش می‌کشند و به سوی فردیت حرکت می‌کنند. این دسته از زنان با نقد روابط نابرابر قدرت میان زن و مرد، قراردادها و قوانین مسلط را زیرسوال می‌برند. آثار یادشده با تحول در نقش‌پذیری زنان، زنان را از انفعال خارج ساخته و به عرصه‌ی فعالیت‌های اجتماعی سوق داده‌اند. انتخاب شخصیت‌های زن، لحن زنانه، زاویه‌ی دید زنانه و تاکید بر آزادی زنان، فضای زنانه‌ای را ایجاد کرده که می‌توان از کلیت یک گفتمان سخن گفت. البته این گفتمان از اولین اثر تا آثار دهه‌ی هشتاد و نود دستخوش تغییراتی است که در کتاب حاضر به آن پرداخته شده است.
 
لینک خرید کتاب با 20 درصد تخفیف از سایت روشنگران:

نویسنده : دکتر سید علی سراج
بازدید : 337



نظر کاربران :


نظر شما در باره این خبر :



اخبار مرتبط :

یادداشتی از دکتر علی سراج در ارتباط با کتاب «گفتمان زنانه» 
«گفتمان زنانه»؛ تازه‌ترین اثر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان بر پیشخوان کتابفروشی‌ها  
گزارشی از مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در تئاترشهر 
محمد رحمانیان در مراسم رونمایی از تازه‌های نشر روشنگران سخنرانی خواهد کرد 
رونمایی از تازه‌های انتشارات روشنگران در تالار مشاهیر مجموعه‌ی تئاترشهر 
شهلا لاهیجی: «مطمئن هستم شما نیز «متولد شانزده آگوست»؛ جدیدترین اثر سپیده محمدیان را به جد دوست خواهید داشت.» 
پرفروش‌های نشر روشنگران در تیرماه 1396 
اجراي قانون اساسي، مهم‌ترين خواسته ما است 
یادداشتی از شهلا لاهیجی درباره‌ی رمان «پشت حصار» 
بخشی از رمان «سه نقطه در رویا» نوشته‌ی سهیلا مهاجر ایروانی 
بخشی از رمان «بن‌بست خاله رُزا» نوشته‌ی علیرضا مجابی 
سهیلا مهاجر ایروانی: «سه نقطه در رویا؛ قصه‌ی سه زن از سه گوشه‌ی متفاوت دنیا و با یک نقطه اشتراک...» 
علیرضا مجابی از رمان «بن‌بست خاله رُزا» می‌گوید... 
یادداشتی از ف-نوری؛ نویسنده‌ی رمان «بُعد پنجم پیش از گذشته» 
انتشار رمانِ «بُعد پنجم پیش از گذشته» به زبان آلمانی 
پیام تسلیت انتشارات روشنگران در پی درگذشت مریم میرزاخانی 
کتاب‌هایی برای شنیدن 
نگاهی به تازه‌ترین کتاب‌های صوتی نشر روشنگران 
«درباره‌ی آزادي» و «لاك نقره‌اي» را بشنويد! 
رمان «متولد 16 آگوست» به قلم سپیده محمدیان منتشر شد 
پیام تسلیت انتشارات روشنگران در پی وقوع حوادث تروریستی در تهران 
شهلا لاهیجی: «بالاخره بخت با ما یار شد...» 
معرفی کتاب «دیگری» در خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) 
«عشقهای خنده‌دار» میلان کوندرا به چاپ پانزدهم رسید 
بخشی از کتاب صوتی «لاک نقره‌ای» 
مجموعه داستان کوتاه «لاک نقره‌ای» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
بخشی از کتاب صوتی «درباره‌ی آزادی» 
کتاب «درباره‌ی آزادی» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
رمانی اجتماعی بعد از سال‌ها از محاق در آمد 
کتاب‌های تازه نشر روشنگران از بیضایی تا یک کتاب انتخاباتی 
متن تکذیبیه‌ی شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان 
پیام تبریک شهلا لاهیجی؛ مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری 
بنفشه حجازی: «رای دادن، حفظ آخرین سنگرِ جمهوری‌ست.» 
می‌گویم دوباره روحانی... 
من فارغ از شور انتخاباتى كه وجود دارد به آقاى روحانى راى خواهم داد 
در انتخابات شرکت می‌کنم و به حسن روحانی رای مشروط می‌دهم 
به روحانی رای می‌دهم 
به حسن روحانی رای می‌دهم 
ما رای می‌دهیم تا آرامش ادامه یابد 
کتاب «شوخی» میلان کوندرا به چاپ شانزدهم رسید 
شهلا لاهیجی از «روایت حوا و خوشه‌ی گندم» می‌گوید... 
«سفر به شب» بهرام بیضایی پرفروش‌ترین کتابِ روشنگران در نمایشگاه کتاب 
معرفی رمان «از روزهای اخگر و زنگار» 
اگر نمی‌توانید در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور داشته باشید... 
آخرین اخبار سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سایت و کانال نشر روشنگران 
نشر روشنگران در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران 
«عقده‌ی سیندرلا» به چاپ سوم رسید 
کتاب «جنسیت و فلسفه سیاسی انتخابات» منتشر شد 
رمان «از روزهای اخگر و زنگار» منتشر شد 
کتاب «درام کودک با استعداد بودن» منتشر شد 
فیلمنامه‌ی «سفر به شب» بهرام بیضایی به زودی منتشر می‌شود... 
پیام تبریک مدیر انتشارات روشنگران به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
به مناسبت فرارسیدن عید نوروز 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تحلیلی بر بازتاب اسطوره در سینمای بهرام بیضایی» 
بخشی از رمان «در جستجوی فرخنده» با صدای نویسنده 
معرفی کتاب «حلقه- نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» با صدای نویسنده 
شهلا لاهیجی: «چشم به راهِ دولتِ کلید و امید می‌مانیم» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «نامه‌های زنان ایرانی» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی مجموعه داستان «او می‌برد» 
علیرضا مجابی از رمان «در جستجوی فرخنده» گفت... 
یادداشت اختصاصی مترجم کتاب «مکبث» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی‌نویس-بلعمی تا جوینی-» 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی رمان «بعد پنجم- پیش از گذشته» 
معرفیِ کتاب «دیگری» توسط شهلا لاهیجی 
یادداشت اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی رمان «پشت حصار» 
یادداشتِ اختصاصی نویسنده‌ی کتاب «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
یادداشت اختصاصی رامین مستقیم؛ مترجمِ کتاب «حقوق انسان» 
اقتصاد نشر در حال فروپاشی است 
گزارشی از مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران در سال 95 
گزارش تصویری 
مراسم رونمایی و معرفی تازه‌های نشر روشنگران 
کتاب «تیغ و سنت» نوشته‌ی رایحه مظفریان منتشر شد 
یادداشت نوذر اسمعیلی به انگیزه‌ی انتشار مجموعه داستان «وقایع‌نگاریِ نگاه» 
کتاب «خاش و گلبرگ‌های خشخاش» منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
زن، صلح، محیط زیست، جامعه مدنی 
مراسم آغاز به کار و اعلام موجودیت كانون عالی زنان و توسعه پايدار ايران همراه با رونمایی از کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
یادداشت علیرضا مجابی؛ نویسنده رمان «در جستجوی فرخنده» 
رمان «در جستجوی فرخنده» منتشر شد 
بالاخره یکی باید بایستد ... 
بچه‌های «پشت حصار» ... 
رمان «پشت حصار» منتشر شد 
رمان «در جستجوی فرخنده» به زودی منتشر می شود... 
«روانشناسی توده ها» تجدیدچاپ شد 
«مهمانی خداحافظی» میلان کوندرا به چاپ هشتم رسید 
کانال رسمی انتشارات روشنگران در تلگرام 
مکبثِ منظوم 
ترجمه‌ی منظوم «مکبث» منتشر شد- همزمان با چهارصدمین سالگرد درگذشت ویلیام شکسپیر 
منوچهر انور: « گفتار در نمایش باید کمی بی‌ادبی باشد، نه ادبی» 
زنِ ایرانی و اجتماعی شدن در عصر مشروطه 
«نامه‌های زنان ایرانی» منتشر شد 
قصه‌گویی برای کتابداران 
برای آنهایی که جهان را تنها در چهار بُعد نمی‌بینند! 
رمان «بُعد پنجم- پیش از گذشته» منتشر شد 
کتاب «جامعه‌شناسی خانواده» تجدیدچاپ شد 
ویرایش جدید کتاب «ادبیات کودکان و نوجوانان» منتشر شد 
دیدار با «دیگری» 
کتاب «دیگری» منتشر شد 
کتاب «بررسی روان‌شناختی خودکامگی» تجدیدچاپ شد 
در دفاع ازجهان‌نو 
معرفی کتاب های پرفروشِ انتشارات روشنگران در ماه گذشته 
یادداشتی از شهلا لاهیجی به انگیزه‌ی انتشار ترجمه‌ی انگلیسی نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» 
یادداشتی از بهرام بیضایی برای منوچهر انور 
نمایشنامه‌ی «فتحنامه‌ی کلات» به زبان انگلیسی ترجمه شد 
چرا حقوقِ انسان؟ 
سمانه امیری و «کمی آن طرفتر»... 
بنفشه حجازی: «جنازه‌ی کتاب بر دستمان مانده!» 
 
کتاب «حلقه»-«نگاهی به ازدواج زودهنگام در ایران» منتشر شد 
مریم افشار: اسطوره دنیایی اسرارآمیز است... 
«پیام فوری از مادر زمین» : مادر زمین به کمک شما نیازمند است!! 
اول زیارت اهل قبور، بعد زیارت اهل کتاب 
کتاب «خیلی خوشبختم خانوم صادقی» در قالب کتاب گویا منتشر شد 
اطلاع از آخرین اخبار و فیلم و عکس های نمایشگاه بین المللی کتاب تهران 
انتشارات روشنگران و مطالعات زنان در نمایشگاه کتاب 
هدف از برگزاری نمایشگاه، صرفا فروش کتاب نیست! 
شهرو خبر کن خبر کن بگو... 
یادداشتی از شقایق فیروزی؛ نویسنده مجموعه داستان های کوتاه «او می برد» 
مجموعه داستان کوتاه «او می برد» توسط انتشارات روشنگران منتشر شد 
یادداشتی بر کتاب «تغییرات اجتماعی از نگاه مورخان پارسی نویس: بلعمی تا جوینی»  
کتاب «نشریات ویژه زنان» تجدید چاپ شد  
کتاب «تغییرات اجتماعی در ایران از نگاه مورخان پارسی نویس-بلعمی تا جوینی-» منتشر شد 
کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غادة‌السمان» منتشر شد 
پرچمداری زنان ایران در زمینه تحقق اهداف سند توسعه هزاره  
جامعه شناسی، عینیت و جنسیت  
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- رونمایی از طرح تغییر چهره مردانه مجلس 
خیز زنان برای تصاحب کرسی های مجلس دهم- زنان ایران برای ورود به عرصه رقابت های انتخاباتی آماده می شوند 
کتابی با فصل های متفاوت نسبت به آثار فلسفی- با تماشای تلویزیون هم می توانید فیلسوف شوید 
تجربه نوشتن از بهرام بيضايی 
گفتگوی خبرگزاری کتاب ایران با «مریم افشار»  
کتاب «تحليلي بر بازتاب اسطوره در سينماي بهرام بيضايي» منتشر شد  
پرینوش صنیعی: سکوت رسانه ها بهتر از ایجاد مشکلات پیش بینی نشده است! 
یادداشت عصمت عباسی به انگیزه صوتی کردن کتاب «اگر بودی میگفتی...» 
تب نمایشگاه کتاب- یادداشت شهلا لاهیجی منتشر شده در روزنامه آرمان 
یادداشت همایون عالمی؛ نویسنده کتاب «سایه های نور» 
انتشار شش داستان از کتاب منتشر نشده «علیرضا محمودی ایرانمهر» 
خودمان را باور کنیم و به خودمان اعتماد داشته باشیم  
«ميلان كوندرا» به قرباني شدن انسان در جوامع توتاليته مي‌پردازد  
شهلا لاهیجی: «با حذف نام بیضایی نمی توانند او را از دنیای هنر حذف کنند!» 
بوطیقای فضا بیانگر مفهوم متفاوتی از فضا و سکونت  
طاهره صدیقیان: «هیچ عشقی ارزش تحمل خشونت را ندارد!» 
سلطانی: خودشان به خودشان جایزه می دهند!  
علیرضا زندی: «ژانر وحشت در ادبیات ایران مهجور مانده» 
بهرام بیضایی: «امیدوارم اشتباه بزرگی نکرده باشم» !  
آژیدهاک؛ شکوه گر از روزگار...  
محدودیت فضای سالن روشنگران را بر ما ببخشید....  
چرا در نمایشگاه کتاب شرکت نکردیم!! 
«چهلم»؛ کتاب برگزیده روشنگران در سال 89  
«ستون های زمین» منتشر می شود  
لاهیچی: «یا نان نیست یا دندان»! 
معرفیِ کتاب «تیغ و سنت» با صدای نویسنده 
سنگ‌ها به پرواز درمی‌آیند 
گزارش تصویری از مراسم آغاز به کار «کانون عالی زنان و توسعه پایدار ایران» به همراه رونمایی از کتاب «پیام فوری از مادر زمین» 
نمی توان با انتخابات قهر کرد 
جنسیت، قدرت و سازمان اجتماعی 
جنسیت، تکثرگرائی و انتخابات 
جنسیت، تحزب و تمامیت خواهی 
جنسیت و انتخابات ملی 
استمداد زنان ایرانی از رهبر انقلاب برای تجدید رسیدگی به صلاحیت نامزدهای انتخاباتی 
جنسیت، دمکراسی و انتخابات 
جنسیت و مقتضیات انتخابات دمکراتیک  
جنسیت، تجربه مشارکت و جهان بینی سیاسی  
جنسیت، اگزیستانسیالیسم و انتخابات  
شهلا لاهیجی: شورای نگهبان صلاحیت کاندیداهای زن را تایید کند 
جنسیت و همبرابری در انتخابات (یادداشتی اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
یادداشت اختصاصی از پروین پناهی؛ به انگیزه انتشار کتاب «نقد تطبیقی اضطراب در اشعار فروغ فرخ زاد و غادة السمان»  
جنسیت، همدلی و شایسته سالاری 
جنسیت و انتخابات آزاد (یادداشت اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
جنسیت و اقتدار انتخاباتی 
گام بلند زنان برای تحقق سند چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران  
جنسیت، انتخابات و نفی خودکامگی 
تا بهارستان راهی نیست  
نفوذ زنان بر انتخابات 
زنان و مجلس آینده  
جنسیت، خصومت و انتخابات (یادداشتی اختصاصی از دکتر عباس محمدی اصل) 
کتابخانه زنان به نقل از مجله زنان 
جای بزرگ بیضایی در خانه خالی است 
چرایی جهانی نشدن ادبیات معاصر ایران؛ از خودسانسوری تا کمبود خلاقیت 

تماس با ما

بازدید امروز : 476
بازدید دیروز : 2520
بازدید ماه جاری : 66894
کل بازدید ها : 95438
 

کاربران آنلاین :  2
 

  تلفن دفتر فروش : 88723936 - 88722665
  نمابر : 88722665 
  ایمیل : roshangaran68@gmail.com 
  آدرس : خیابان یوسف آباد میدان فرهنگ – خیابان 33 – نبش آماج – شماره 21- واحد 3

کلیه حقوق این سایت متعلق به انتشارات روشنگران می باشد.